МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТКЕ ҚАБЫЛДАУДЫҢ ЖАҢА ТӘРТІБІ

Мемлекеттік қызметтің сапалы құрамын жаңарту мемлекеттік қызметтің гибридті моделіне көшу арқылы жүзеге асырылады. Бұл модель мансаптық және позициялық модельдердің ең жақсы ерекшеліктерін біріктіріп, бәсекелестік тәсіл мен мамандардың бірегей кәсіби тәжірибесі мен әлеуетін ескере отырып, оларды тікелей іздеуге теңгерім береді.

Әлемнің жетекші елдерінің басқару тәжірибесіне сүйене отырып, мемлекеттік қызметтің сервистік және клиентке бағдарланған қағидаларына негізделген заманауи модель құруға бағыт алынды.

2026 жылдың 1 сәуірінен бастап мемлекеттік қызметке іріктеу толық автоматтандырылған «Е-қызмет» ақпараттық жүйесі (ЫАЖ) арқылы сыртқы интернет-порталында eqyzmet.gov.kz онлайн режимінде жүргізіледі.

Мемлекеттік қызметке іріктеудің жаңа рәсімі қысқаша:

• Конкурсқа қатысу үшін кандидаттар мемлекеттік тілді және заңнаманы білуге арналған тестілеуден, сондай-ақ жеке қасиеттерін бағалаудан өтуі тиіс.
• Тесттерді конкурс басталғанға дейін немесе құжаттарды қабылдау мерзімі ішінде порталда тапсыруға болады.
• Онлайн тестілеуге қатысу үшін жүйеге тіркелу қажет. Кандидаттар тестілеу күнінен кемінде бір күн бұрын жеке кабинет арқылы өтініш береді.
• Тест күні жүйе тарапынан қалыптасқан кестеге сәйкес өз бетінше таңдалады.

Заңнаманы білуге арналған тестілеу келесі нормативтік құқықтық актілер бойынша жүргізіледі:

• Қазақстан Республикасының Конституциясы (15 сұрақ),
• «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңы (15 сұрақ),
• «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңы (15 сұрақ),
• Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі (10 сұрақ).

Талаптар: 55 сұрақтың кемінде 30 дұрыс жауабы және әр нормативтік акт бойынша кемінде 5 дұрыс жауап.

Жеке қасиеттерді бағалау бойынша тестілеу үш бағдарлама арқылы жүргізіледі:

1. Басшылық мемлекеттік әкімшілік лауазымдар үшін (10 құзырет):
   проактивтілік, коммуникативтілік, талдамалық ойлау, стратегиялық ойлау, көшбасшылық, әдептілік, нәтижеге бағдарлану, сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік, жауапкершілік, қызметті басқару.
2. Басшылық емес лауазымдар үшін (7 құзырет):
   проактивтілік, коммуникативтілік, талдамалық ойлау, әдептілік, нәтижеге бағдарлану, сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік, жауапкершілік.
3. Төменгі әкімшілік мемлекеттік лауазымдар (жұмыс өтілі талап етілмейді):
   әлеуметтік интеллект, эмоционалдық интеллект, логикалық ойлау (EQ-SQ-IQ).

Тест нәтижелері бойынша берілген сертификаттар тест тапсырылған күннен бастап бір жылға жарамды. Сертификаты бар кандидаттар бір жыл ішінде мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға арналған конкурстарға қатыса алады.

Конкурсқа қатысу тәртібі:

• Жеке қасиеттерді бағалау нәтижелері бойынша ең жоғары балл жинаған ТОП-5 кандидат конкурсқа жіберіледі.
• Конкурс туралы хабарландыру жүйеде және мемлекеттік, уәкілетті органдардың интернет-ресурстарында өтінімдерді қабылдау басталғанға дейін екі жұмыс күні бұрын жарияланады.
• Кандидат өтінішін жеке кабинет арқылы береді.
• Кадр қызметі құжаттарды (еңбек кітапшасы немесе қызметтік тізім көшірмесі, диплом) біліктілік талаптарына сәйкестігіне тексереді.
• Егер конкурсқа жіберуден бас тартса, жүйеде түсініктемеде (комментарий) себеп көрсетіледі.
• Жүйе әрбір кандидатқа бірегей сәйкестендіру нөмірін береді.

Конкурс кезеңдері:

• Басшылық лауазымдар: эссе жазу (250 сөзден аспауы тиіс) және бейнебайланыс арқылы әңгімелесу.
• Басшылық емес және төменгі лауазымдар: практикалық бағалау. ТОП-5 кандидат бір жұмыс күні ішінде екі практикалық тапсырманы орындауға шақырылады.
  • Басшылық емес: аналитикалық жазба дайындау; ресми сауалдар мен хаттарды немесе өтініштерді қарау.
  • Төменгі лауазымдар: ойды анық, қисынды білдіруді бағалайтын жазбаша жауап.

Жүйе барлық баллдарды автоматты түрде есептейді. Ең көп балл жинаған кандидат жалпы конкурс жеңімпазы болып табылады.

• Егер бір кандидат конкурсқа қатысып, әңгімелесу немесе практикалық бағалау кезеңінде нәтижесі бір баллдан кем болса, жеңімпаз анықталмайды.
• Жеңімпаз мемлекеттік лауазымға тағайындалады келесі жұмыс күнінде, егер бұрынғы жұмыс беруші еңбек заңнамасына сәйкес бір айлық өтем мерзімін белгілмесе.
• Конкурс рәсімдерінің жалпы ұзақтығы – 5–7 жұмыс күні (құжаттарды қабылдау және қарау – 3 күн, конкурс кезеңдері – 3–4 күн).

Копдикбаев Болат Исаханұлы, ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Жамбыл облысы бойынша департаментінің басшысы, Әдеп жөніндегі кеңестің төрағасы.